CO2 emissiefactoren: de rekenbasis van een CO2-footprint

Een CO2-footprint is zo betrouwbaar als de emissiefactoren die je gebruikt. Zonder deze factoren blijft het bij een overzicht van verbruik. Maar met emissiefactoren maak je de vertaalslag naar klimaatimpact. In dit blog leggen we uit wat CO2-emissiefactoren zijn, waar je ze vandaan haalt en hoe je ze slim toepast.

Wat is een CO2-emissiefactor?

Een CO2-emissiefactor geeft aan hoeveel broeikasgas vrijkomt per eenheid activiteit. Bijvoorbeeld:

• kg CO2 per kWh elektriciteit

• kg CO2 per liter diesel

• kg CO2 per gevlogen kilometer

• kg CO2 per euro aan uitgaven

De basisformule: Emissies (kg CO2-eq) = Activiteitendata × Emissiefactor

Emissiefactoren zijn vrijwel altijd uitgedrukt in CO2-equivalenten. Dat betekent dat ook andere broeikasgassen zijn meegerekend, zoals methaan (CH₄), lachgas (N₂O) en F-gassen, omgerekend via hun Global Warming Potential (GWP).

Waar vind je CO2 emissiefactoren?

De beste emissiefactor is vaak de meest directe: die van je eigen leverancier. Vraag dus waar mogelijk om leveranciersspecifieke emissiedata, die sluiten het nauwst aan bij de werkelijke impact in jouw keten.

Zijn die niet beschikbaar? Dan kun je terugvallen op betrouwbare databronnen zoals:

• CO2-emissiefactoren – de Nederlandse standaard

• Climatiq – internationale database met API-integratie

• RIVM – voeding en consumptiegoederen

  
  

Let op: de keuze van bron heeft direct invloed op je CO2-footprint. Houd je dataconsistentie binnen één rapportage altijd strak in de gaten.

Afbakening van emissiefactoren

Niet elke emissiefactor dekt hetzelfde. De afbakening bepaalt welk deel van de levenscyclus van een product of dienst is meegenomen in de berekening. Dit heeft grote invloed op je uiteindelijke CO₂-footprint.

Veelgebruikte afbakeningen zijn:

• Cradle-to-gate – van grondstofwinning tot aan de fabriekspoort. Gebruikelijk bij productie of inkoop.

• Cradle-to-grave – de volledige levenscyclus: van grondstof tot gebruik en afdanking.

• Well-to-Tank (WTT) – alle emissies vóór de verbranding van brandstof (winning, raffinage, transport).

• Tank-to-Wheel (TTW) – alleen de emissies tijdens het gebruik van de brandstof (verbranding in de motor).

• Well-to-Wheel (WTW) – de combinatie van WTT en TTW: de hele keten van bron tot gebruik.

Bij het verkeerd combineren van afbakeningen, bijvoorbeeld een WTT-factor bij TTW-data, kan leiden tot dubbeltelling of juist onderschatting van je uitstoot.

Daarom is het cruciaal om altijd te weten welke afbakening een emissiefactor heeft, en deze consequent toe te passen binnen je CO2-footprint berekening.

Best practices bij gebruik van emissiefactoren

• Gebruik één databron per footprint (voor consistentie)

• Documenteer altijd bron, jaar, afbakening en aannames

• Begin met gemiddelden, werk toe naar specifiek

• Stel een dataverbeterplan op

Tot slot: het is geen exacte wetenschap, maar het gaat om strategisch inzicht

CO₂-emissiefactoren zijn gestandaardiseerde benaderingen, geen natuurwetten. Het draait om transparantie, onderbouwing en verbeterbaarheid. Want meten is geen eindpunt, maar het begin van gerichte reductie.

Wil je hulp bij het kiezen en toepassen van de juiste emissiefactoren? Neem contact op met onze adviseurs.